W związku z wejściem w życie regulacji trzech dyrektyw unijnych tzw. dyrektywy towarowej, cyfrowej oraz Dyrektywy Omnibus, konieczne jest wprowadzenie szeregu zmian na platformach internetowych oraz sklepach stacjonarnych. Zmiany te istotnie wpływają na to, jak obecnie funkcjonuje prawo gospodarcze w relacjach na linii przedsiębiorca-konsument.
Informowanie o mechanizmie indywidualnego dostosowania cen – Jeśli przedsiębiorca stosuje mechanizmy indywidualnego dostosowania cen np. ze względu na urządzenie, z którego klient korzysta, czy z jakiej lokalizacji dokonuje zakupu, należy o tym wprost poinformować konsumenta. Nie dotyczy natomiast dynamicznego profilowania cen lub ustalania cen w czasie rzeczywistym, czyli mechanizmów, które opierają się na czynnikach niezwiązanych z osobą konkretnego użytkownika, np. zmianą popytu na dany towar.
Informacje o wystawianych opiniach – Każdy przedsiębiorca, który umożliwia wystawianie opinii o produktach i usługach, będzie musiał podawać informacje, czy i w jaki sposób weryfikuje ich autentyczność, a także czy zamieszcza wszystkie opinie, czy tylko te pozytywne. Wprost zakazane jest też zamieszczanie fałszywych lub zniekształconych opinii.
Informowania o obniżkach cen – Należy wprowadzić mechanizmy, które w przypadku rozpoczęcia promocji czy wyprzedaży, będą wskazywały konsumentom informacje o najniższej cenie danego artykułu jaka obowiązywała w przeciągu ostatnich 30 dni
Infolinia – Od stycznia 2023 r. każdy przedsiębiorca powinien udostępnić klientowi numer kontaktowy pod którym będzie mógł się kontaktować z sprzedawcą. W regulaminie należy wskazać w jakich godzinach i dniach infolinia jest dostępna dla konsumenta
Obowiązki informacyjne sklepów – Do dotychczasowych obowiązków przedsiębiorcy zostały dodane dwa nowe obowiązki, które dotyczą towarów z elementami cyfrowymi, treści cyfrowych lub usług cyfrowych:
- obowiązek informowania o funkcjonalności towarów z elementami cyfrowymi, treści cyfrowych lub usług cyfrowych oraz mających zastosowanie technicznych środkach ich ochrony;
- mających znaczenie kompatybilności i interoperacyjności towarów z elementami cyfrowymi, treści cyfrowych lub usług cyfrowych.
Instytucja zgodności towaru/usługi z umową – W stosunku do konsumentów, ustawa wprowadza zamiast dotychczasowej rękojmi za wady, instytucji zgodności towaru/usługi z umową.
Reklamacje – Termin rozpatrywania reklamacji zostaje skrócony do 14 dni.
Uprawnienia konsumenta – Ustawa wprowadza hierarchizację uprawnień konsumenta z których może on skorzystać w przypadku niezgodności towaru z umową.
Prawo odstąpienia od umowy w przypadku płatności danymi osobowymi – Konsumenci będą chronieni nie tylko, gdy zapłacą za treści lub usługi cyfrowe, np. dostęp do aplikacji, środkami płatniczymi, ale także swoimi danymi osobowymi. Będą obowiązywać takie same zasady, jak w odniesieniu do odpłatnych usług, np. możliwość odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni.
Płatność danymi osobowymi ma miejsce np. z przypadku newsletteru, kiedy konsument wskazuje swoje dane, aby sprzedawca przesyłał mu treści cyfrowe.
Przedawnienie roszczeń – Stosowane będą ogólne przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń. W przypadku umowy zawartej z konsumentem będzie to więc 6-letni okres przedawnienia.
Zmiany obowiązują od 1 stycznia 2023 r. Więcej szczegółów w następnych wpisach.
Najczęściej zadawane pytania
1. Czym jest informacja o najniższej cenie z ostatnich 30 dni?
To obowiązek wynikający z Dyrektywy Omnibus. Sklep, ogłaszając promocję, musi obok aktualnej ceny podać najniższą cenę tego produktu, jaka widniała w sklepie w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Ma to zapobiegać sztucznemu zawyżaniu cen tuż przed wyprzedażą.
2. Czy sklep może usuwać negatywne opinie o produktach?
Zgodnie z nowymi przepisami, przedsiębiorca musi jasno poinformować, czy weryfikuje opinie i czy publikuje wszystkie recenzje. Ukrywanie negatywnych opinii przy jednoczesnym twierdzeniu, że opinie są rzetelne, może zostać uznane za nieuczciwą praktykę rynkową.
3. Ile czasu ma sprzedawca na odpowiedź na moją reklamację?
Obecnie termin ten wynosi maksymalnie 14 dni kalendarzowych. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza, że sprzedawca uznał reklamację w całości.
4. Na czym polega „płatność danymi osobowymi”?
To sytuacja, w której konsument nie płaci za usługę (np. e-book, webinar, dostęp do portalu) pieniędzmi, ale podaje swoje dane (np. adres e-mail do newslettera), które przedsiębiorca wykorzystuje marketingowo. W takim przypadku konsumentowi przysługują teraz takie same prawa, jak przy zwykłym zakupie, np. prawo do odstąpienia od umowy.
5. Czym różni się „niezgodność towaru z umową” od dawnej rękojmi?
To przede wszystkim zmiana terminologii i hierarchii roszczeń. W pierwszej kolejności konsument może żądać naprawy lub wymiany towaru. Dopiero gdy te kroki okażą się niemożliwe lub zbyt kosztowne, można żądać obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy i zwrotu pieniędzy.
