• Poniedziałek - piątek: 8:00 - 20:00

Analiza umów z influencerami – jak zabezpieczyć wizerunek marki i prawa do nagranych materiałów?

Umowa z influencerem – jak zabezpieczyć wizerunek marki i prawa do materiałów w influencer marketingu?

Czy zdarzyło się Państwu zainwestować w kampanię z influencerem, a po jej zakończeniu okazało się, że prawa do nagrań i zdjęć pozostały przy twórcy? Albo influencer nagle zaczął promować produkt konkurencji, wykorzystując Państwa zaufanie? Influencer marketing to potężne narzędzie, ale bez solidnej umowy może stać się źródłem poważnych problemów prawnych. W tym artykule – napisanym z perspektywy radcy prawnego specjalizującego się w prawie nowych technologii i marketingu – wyjaśniamy, jak skonstruować umowę z influencerem, aby zabezpieczyć wizerunek marki, przenieść prawa autorskie do materiałów, uniknąć problemów z UOKiK oraz uregulować kwestie wynagrodzenia, zakazu konkurencji i poufności. Omawiamy również różne formy współpracy (umowa o dzieło, zlecenie, barter) oraz podpowiadamy, jakie klauzule muszą znaleźć się w każdej profesjonalnej umowie.

Jakie elementy powinna zawierać umowa z influencerem?

Umowa z influencerem to nie tylko ustalenie kwoty i terminu publikacji. To kompleksowy dokument, który powinien precyzyjnie określać prawa i obowiązki obu stron, minimalizując ryzyko sporów.

Przedmiot umowy i zakres współpracy z influencerami

Przedmiot umowy musi być opisany w sposób jasny, szczegółowy i niebudzący wątpliwości. Należy wskazać:

  • rodzaj materiałów – czy influencer ma stworzyć post na Instagramie, rolkę na TikToku, film na YouTube, artykuł sponsorowany na blogu,
  • liczbę publikacji – np. 1 post na Instagramie, 3 stories, 1 film na YouTube,
  • terminy publikacji – konkretne daty lub przedziały czasowe (np. między 10 a 15 maja 2026 r.),
  • miejsce publikacji – kanały social media (Instagram, TikTok, YouTube, Facebook, blog),
  • kluczowe przekazy (key messages) – jakie cechy produktu lub usługi mają być wyeksponowane, jakie hasła muszą się pojawić,
  • wymagania dotyczące formy – np. zdjęcia w wysokiej rozdzielczości, wideo w pionie, określona estetyka, kolorystyka,
  • obowiązek oznaczania reklamy – zgodnie z wymogami UOKiK, każda publikacja o charakterze reklamowym musi być wyraźnie oznaczona (#reklama, #współpracareklamowa, „materiał sponsorowany” lub inny jednoznaczny komunikat).

Przykład nieprecyzyjnego zapisu: „Influencer zobowiązuje się do promocji produktu w mediach społecznościowych”. Przykład prawidłowego zapisu: „Influencer zobowiązuje się do opublikowania na swoim koncie Instagram (@nazwa_konta) jednego posta w formie zdjęcia oraz trzech relacji (stories) promujących Produkt X, w terminie od 10 do 15 maja 2026 r., z oznaczeniem #reklama lub #współpracareklamowa, zgodnie z wytycznymi Zamawiającego określonymi w Załączniku nr 1.”

Wynagrodzenia i rozliczenia w umowie współpracy

Wynagrodzenie influencera może być ustalone na kilka sposobów:

  • ryczałtowo – stała kwota za całość kampanii, niezależnie od efektów,
  • prowizyjnie – uzależnione od liczby kliknięć, sprzedaży, kodów rabatowych,
  • mieszanie – stała kwota + prowizja,
  • barterowo – w zamian za produkty lub usługi (o tym później).

Umowa powinna określać:

  • wysokość wynagrodzenia brutto/netto,
  • termin płatności – np. w ciągu 14 dni od publikacji i dostarczenia dowodów (raportów, zrzutów ekranu, linków),
  • sposób dokumentacji wykonania usługi – np. raport z wynikami (zasięgi, liczba wyświetleń, zaangażowanie), zrzuty ekranu, linki do postów,
  • konsekwencje braku publikacji w terminie – np. obniżenie wynagrodzenia, kara umowna, odstąpienie od umowy.

W przypadku wynagrodzenia prowizyjnego, umowa musi precyzyjnie określać zasady naliczania i rozliczania prowizji (np. prowizja 10% od sprzedaży wygenerowanej za pomocą kodu rabatowego influencera, raporty co miesiąc).

Postanowień dotyczące kampanii reklamowej i publikacji

Umowa powinna regulować również kwestie związane z akceptacją materiałów. Standardem jest, że influencer przesyła Zamawiającemu materiały do akceptacji przed publikacją. Zamawiający ma prawo zgłosić uwagi (np. co do jakości zdjęć, treści opisu, sposobu oznaczenia reklamy). W umowie należy określić:

  • termin na przesłanie materiałów do akceptacji – np. na 3 dni przed planowaną publikacją,
  • termin na zgłoszenie uwag przez Zamawiającego – np. 24 godziny od otrzymania materiałów,
  • konsekwencje braku akceptacji – influencer zobowiązuje się do poprawy materiałów, a w razie nieusunięcia wad – Zamawiający może odstąpić od umowy lub obniżyć wynagrodzenie.

Dodatkowo, warto zastrzec, że influencer nie może usuwać publikacji przed upływem określonego czasu (np. 12 miesięcy) bez zgody Zamawiającego. Często zdarza się, że influencerzy usuwają stare posty sponsorowane po kilku tygodniach, co obniża wartość kampanii.

Jak zabezpieczyć prawa autorskie i wizerunek marki w umowie?

To jeden z najważniejszych obszarów umowy z influencerem. Bez odpowiednich zapisów, to influencer – a nie marka – pozostaje właścicielem zdjęć, filmów i innych materiałów wytworzonych podczas kampanii.

Przeniesienie praw autorskich do materiałów marketingowych

Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: „pr.aut.”), umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Oznacza to, że bez pisemnego zapisu w umowie (lub odrębnym dokumencie), Zamawiający nie staje się właścicielem praw do zdjęć, filmów czy tekstów stworzonych przez influencera. W praktyce często dochodzi do sytuacji, w której marka nie może dalej wykorzystywać materiałów z kampanii (np. w reklamie, na stronie internetowej, w mediach społecznościowych), bo prawa pozostały przy influencerze.

W umowie należy więc zawrzeć oświadczenie o przeniesieniu autorskich praw majątkowych na Zamawiającego, obejmujące:

  • pola eksploatacji – np. utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzanie do pamięci komputera, udostępnianie w sieci Internet, wyświetlanie, nadawanie,
  • terytorium – np. na całym świecie,
  • czas – bez ograniczeń czasowych,
  • wynagrodzenie – często przeniesienie praw jest uwzględnione w wynagrodzeniu za kampanię (nie wymaga dodatkowej opłaty).
Przeczytaj również:  Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną – co zmieniły najnowsze unijne dyrektywy?

Przykładowy zapis: „Influencer przenosi na Zamawiającego autorskie prawa majątkowe do Utworów (zdjęć, filmów, tekstów) stworzonych w ramach niniejszej umowy, na następujących polach eksploatacji: utrwalanie, zwielokrotnianie dowolną techniką, wprowadzanie do pamięci komputera, udostępnianie w sieci Internet, wyświetlanie, nadawanie za pomocą przewodów lub fal elektromagnetycznych, na terytorium całego świata, bez ograniczeń czasowych, bez konieczności uiszczania dodatkowego wynagrodzenia.”

Dodatkowo, influencer powinien udzielić licencji na korzystanie z jego wizerunku (jeśli jest na zdjęciach/filmach) – o tym poniżej.

Wykorzystanie wizerunku i licencja na publikację treści

Wizerunek influencera (jego wizerunek) jest dobrem osobistym chronionym na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego oraz art. 81 pr.aut. Aby móc legalnie publikować materiały z wizerunkiem influencera, potrzebna jest jego zgoda (licencja). Umowa powinna zawierać:

  • zgodę na utrwalanie i rozpowszechnianie wizerunku – we wszystkich materiałach wytworzonych w ramach umowy,
  • zakres terytorialny i czasowy – np. na całym świecie, bez ograniczeń czasowych,
  • pola eksploatacji – analogicznie jak przy prawach autorskich.

Przykładowy zapis: „Influencer wyraża zgodę na nieodpłatne utrwalanie i rozpowszechnianie swojego wizerunku utrwalonego w Utworach, w celach marketingowych i promocyjnych Zamawiającego, na terytorium całego świata, bez ograniczeń czasowych.”

Jeśli w kampanii występują również inne osoby (np. dzieci influencera, przyjaciele), konieczna jest również ich zgoda – najlepiej na piśmie. W praktyce często ogranicza się do klauzuli, że influencer oświadcza, iż posiada zgodę wszystkich osób uwiecznionych na rozpowszechnianie ich wizerunku.

Prawne aspekty ochrony marki i produktu

Influencer nie może w trakcie trwania umowy, a często także po jej zakończeniu, wypowiadać się negatywnie o marce lub produkcie. Umowa powinna zawierać klauzulę lojalnościową (non-disparagement clause), która zabrania influencerowi krytykowania marki, produktów, pracowników lub współpracowników Zamawiającego. Ponadto, influencer zobowiązuje się do usuwania negatywnych komentarzy pod postami sponsorowanymi (jeśli to możliwe) oraz do niepublikowania treści, które mogłyby zaszkodzić reputacji marki (np. kontrowersyjnych politycznie, obraźliwych).

Umowa o dzieło, zlecenia czy barter – którą formę współpracy wybrać?

Wybór podstawy prawnej współpracy z influencerem ma znaczenie dla kwestii podatkowych, ZUS oraz odpowiedzialności.

Umowa barterowa i jej prawne konsekwencje

Coraz częściej influencerzy godzą się na współpracę barterową – w zamian za produkty lub usługi (np. darmowy pobyt w hotelu, sprzęt elektroniczny). Z prawnego punktu widzenia barter to również wynagrodzenie – podlega opodatkowaniu (PIT) oraz oskładkowaniu (ZUS), jeśli influencer prowadzi działalność gospodarczą. Umowa barterowa powinna określać:

  • wartość rynkową produktów/usług – stanowiącą podstawę opodatkowania,
  • termin i sposób wydania produktów,
  • konsekwencje niewykonania zobowiązania – np. jeśli influencer nie opublikuje posta, ma obowiązek zwrócić produkty lub zapłacić ich równowartość.

Ważne: Barter nie zwalnia z obowiązku wystawienia faktury (jeśli influencer jest VAT-owcem) ani z oznaczenia reklamy (#reklama).

Różnice między umową o dzieło a umową zlecenia z twórcą

Wybór między umową o dzieło (art. 627 Kodeksu cywilnego) a umową zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) ma znaczenie dla:

  • odpowiedzialności – przy umowie o dzieło wykonawca odpowiada za rezultat (gotowe materiały), przy zleceniu – za staranne działanie (nawet jeśli efekty nie są zadowalające, wykonawca może domagać się zapłaty, jeśli działał starannie),
  • podatków i ZUS – umowa o dzieło (własność intelektualna) często korzysta z 50% kosztów uzyskania przychodu (tzw. autorskie koszty), co jest korzystne dla twórcy,
  • terminów i sankcji – przy dziele łatwiej o odstąpienie od umowy, jeśli dzieło nie zostało oddane w terminie.

W praktyce, jeśli influencer ma stworzyć konkretne materiały (zdjęcia, film, tekst) – właściwa jest umowa o dzieło. Jeśli ma jedynie opublikować gotowe materiały dostarczone przez markę – może to być umowa zlecenia. Większość profesjonalnych umów z influencerami to umowy o dzieło (lub umowy nazwane „umowa współpracy”, które są kwalifikowane jako dzieło).

Precyzyjny dobór formy współpracy z influencerem

Niezależnie od wybranej formy, umowa powinna określać:

  • czy influencer działa w ramach działalności gospodarczej – jeśli tak, rozliczenie na fakturę (VAT, CIT), jeśli nie – umowa zlecenia/o dzieło z osobą fizyczną, z potrąceniem zaliczki na PIT i składek ZUS,
  • terminy i formę płatności,
  • wymagane oświadczenia – np. że influencer nie jest osobą małoletnią, ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie jest ubezwłasnowolniony.

Złota zasada: nie należy stosować umowy o dzieło, jeśli influencer ma tylko opublikować gotowe treści (bez twórczego wkładu) – to może zostać uznane za obejście prawa (ZUS kontroluje takie przypadki).

Zakaz konkurencji i klauzula poufności – jak zabezpieczyć interesy przedsiębiorcy?

Współpraca z influencerem to często dostęp do poufnych informacji o planach marketingowych, budżetach, strategiach. Bez odpowiednich klauzul, influencer może ujawnić te informacje konkurencji.

Zakaz konkurencji w umowie z influencerem

Umowa może zawierać zakaz konkurencji w czasie jej trwania – influencer nie może w tym czasie promować produktów konkurencyjnych (np. innej marki kosmetyków, innej platformy szkoleniowej). Zakaz konkurencji po zakończeniu umowy jest trudniejszy do wyegzekwowania i wymagałby odrębnej umowy z wynagrodzeniem (art. 101² Kodeksu pracy – analogia). W praktyce ogranicza się do zakazu w czasie trwania umowy oraz przez krótki okres po jej zakończeniu (np. 3 miesiące) – ale taki zapis może być uznany za nieważny, jeśli nie przewiduje odszkodowania. Dlatego bezpieczniej jest zawrzeć zobowiązanie do lojalności (bez wynagrodzenia) – influencer zobowiązuje się, że w trakcie trwania umowy nie będzie współpracować z podmiotami konkurencyjnymi. To jest dopuszczalne.

Przeczytaj również:  Umowa międzynarodowa – na jakie zapisy musisz uważać?

Przykładowy zapis: „W okresie obowiązywania niniejszej umowy, Influencer nie będzie świadczył usług na rzecz podmiotów prowadzących działalność konkurencyjną wobec Zamawiającego, w szczególności nie będzie promował produktów marki Y ani marki Z.”

Klauzula poufności w kontekście biznesowym

Klauzula poufności (NDA) powinna być standardem w każdej umowie z influencerem. Obejmuje ona:

  • definicję informacji poufnych – np. strategie marketingowe, budżety, dane klientów, plany produktowe, nieopublikowane materiały,
  • okres obowiązywania – przez czas trwania umowy i np. 3 lata po jej zakończeniu,
  • kary umowne za naruszenie – np. 50 000 zł za każde ujawnienie,
  • obowiązek zachowania poufności przez podwykonawców – jeśli influencer zatrudnia fotografa lub montażystę, musi zobowiązać go do zachowania tajemnicy.

Przykładowy zapis: „Influencer zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji poufnych uzyskanych w związku z realizacją umowy, w szczególności dotyczących strategii marketingowej, budżetu kampanii, danych Zamawiającego oraz nieopublikowanych materiałów. Obowiązek poufności trwa przez czas trwania umowy oraz przez okres 3 lat po jej rozwiązaniu.”

Zobowiązania dotyczące współpracy z konkurencją

Oprócz zakazu konkurencji, warto zastrzec, że influencer nie może wykorzystywać zdobytej wiedzy do tworzenia treści dla konkurencji, które byłyby podobne do treści stworzonych dla Zamawiającego (np. ten sam format, ujęcia, hasła). To tzw. zakaz naśladownictwa (non- imitation clause).

Kary umowne i oznaczenia reklamowe – jak uniknąć problemów prawnych?

Nieprawidłowe oznaczenie reklamy to jeden z najczęstszych błędów w influencer marketingu, który może skutkować karami finansowymi od UOKiK.

Kar umownych za naruszenie postanowień umowy

Kara umowna (art. 483 Kodeksu cywilnego) to najskuteczniejszy sposób na zdyscyplinowanie influencera. W umowie warto zastrzec kary za:

  • brak publikacji w terminie – np. 500 zł za każdy dzień opóźnienia,
  • brak oznaczenia reklamy (#reklama) – np. 5 000 zł za każdą publikację bez oznaczenia,
  • ujawnienie informacji poufnych – np. 50 000 zł,
  • naruszenie zakazu konkurencji – np. 20 000 zł,
  • nieusunięcie wadliwych materiałów po akceptacji – np. 10 000 zł.

Kary umowne nie mogą być rażąco wygórowane (art. 484 § 2 k.c. – sąd może je miarkować). W praktyce bezpieczne są kary w wysokości od 500 zł do 50 000 zł, w zależności od wartości kampanii.

Oznaczenia materiałów promocyjnych zgodnie z wymogami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Zgodnie z wytycznymi UOKiK („Oznaczanie reklam w mediach społecznościowych”), każda publikacja o charakterze reklamowym musi być wyraźnie, czytelnie i jednoznacznie oznaczona. Niedopuszczalne są oznaczenia nieczytelne, ukryte pod hashtagiem #współpraca (bo to nie oznacza reklamy), umieszczone na końcu długiego opisu lub w kolorze zbliżonym do tła. Prawidłowe oznaczenia to:

  • #reklama (najbezpieczniejsze i rekomendowane przez UOKiK),
  • #współpracareklamowa (również bezpieczne),
  • „Materiał sponsorowany” (dla blogów i YouTube),
  • „Reklama” (w przypadku postów na Facebooku).

Umowa powinna nakładać na influencera obowiązek oznaczenia każdej publikacji zgodnie z wytycznymi UOKiK, a w przypadku naruszenia – przewidywać karę umowną oraz prawo Zamawiającego do żądania usunięcia publikacji i ponownego opublikowania z prawidłowym oznaczeniem.

Uwaga: Brak oznaczenia reklamy może skutkować karą finansową dla Zamawiającego (marki) nałożoną przez UOKiK – nawet do 10% rocznego przychodu. Dlatego tak ważne jest, aby umowa precyzyjnie regulowała tę kwestię i przerzucała odpowiedzialność za naruszenie na influencera (poprzez kary umowne i obowiązek naprawienia szkody).

Ewentualne konsekwencje nieprawidłowego lokowania produktu

Lokowanie produktu (product placement) w filmach na YouTube również musi być oznaczone. Zgodnie z ustawą o radiofonii i telewizji, lokowanie produktu jest dozwolone, ale wymaga oznaczenia w napisach (np. „materiał zawiera lokowanie produktu”). Umowa powinna nakładać na influencera obowiązek stosowania się do tych przepisów, a w przypadku naruszenia – kary umowne.

Wzór umowy z influencerem – na co zwrócić uwagę przy zawarciu?

Poniżej przedstawiamy szkielet wzoru umowy z influencerem (dostosowany do modelu umowy o dzieło). Pamiętajcie Państwo – każda umowa powinna być indywidualnie dostosowana do konkretnej kampanii i skonsultowana z prawnikiem.

Na co zwrócić uwagę przy dostosowywaniu wzoru?

  • Brief (Załącznik nr 1) – musi być szczegółowy: opis produktu, kluczowe przekazy, wymagania co do zdjęć/filmów, kolorystyka, hasztagi, linki, terminy.
  • Forma wynagrodzenia – ryczałt, prowizja, barter – każda forma wymaga odpowiednich zapisów.
  • Okres wyłączności – czy influencer może promować konkurencję po zakończeniu umowy (lepiej nie).
  • Kary umowne – muszą być proporcjonalne do wartości umowy, inaczej sąd je zmniejszy.
  • Oznaczenie reklamy – konieczne bezwzględnie; warto dodać, że influencer ma obowiązek poprawy publikacji na własny koszt, jeśli UOKiK zakwestionuje oznaczenie.

Podsumowanie: Umowa z influencerem to nie tylko formalność – to kluczowe narzędzie ochrony wizerunku marki, praw autorskich i poufności. Pamiętajcie Państwo o najważniejszych elementach: precyzyjny przedmiot umowy, przeniesienie praw autorskich i licencja na wizerunek, zakaz konkurencji i klauzula poufności, kary umowne oraz obowiązek oznaczenia reklamy zgodnie z wytycznymi UOKiK. Wybór formy współpracy (umowa o dzieło, zlecenie, barter) powinien być dostosowany do charakteru usługi i statusu influencera (działalność gospodarcza czy nie). W razie wątpliwości – zawsze konsultujcie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie nowych technologii i marketingu. Jak mawiają eksperci: „Dobra umowa z influencerem to taka, której nie trzeba będzie egzekwować – ale która pozwala spać spokojnie”.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy umowa z influencerem może być zawarta ustnie (np. przez e-mail lub wiadomość na Instagramie)?

Teoretycznie tak – zgodnie z zasadą swobody umów (art. 353¹ Kodeksu cywilnego) umowa może być zawarta w dowolnej formie, nawet ustnie. Jednak ze względów dowodowych zdecydowanie zalecamy formę pisemną (lub elektroniczną z podpisem kwalifikowanym). W przypadku sporu, trudno będzie udowodnić treść ustnych uzgodnień. Dodatkowo, przeniesienie praw autorskich (art. 53 pr.aut.) wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności – bez pisemnej umowy Zamawiający nie staje się właścicielem praw do zdjęć i filmów.

2. Czy influencer odpowiada za negatywne komentarze pod postem sponsorowanym?

Co do zasady, influencer nie odpowiada za komentarze osób trzecich, chyba że sam je prowokuje lub nie usuwa komentarzy oczywiście niezgodnych z prawem (np. mowa nienawiści, zniesławienie). W umowie warto zastrzec, że influencer zobowiązuje się do monitorowania komentarzy przez określony czas (np. 7 dni) i usuwania komentarzy naruszających dobre obyczaje lub zawierających fałszywe informacje o produkcie. Nie ma jednak obowiązku prawnego usuwania każdego negatywnego komentarza – to kwestia dobrej woli i dbałości o wizerunek marki.

3. Co zrobić, gdy influencer nie oznaczy reklamy (#reklama), a UOKiK nałoży karę na markę?

Umowa powinna przewidywać odpowiedzialność influencera za brak oznaczenia reklamy, w tym obowiązek zapłaty kary umownej oraz zwrotu kar nałożonych na Zamawiającego przez UOKiK. W praktyce, jeśli UOKiK nałoży karę (np. 50 000 zł), marka może dochodzić od influencera zwrotu tej kwoty na podstawie umowy (roszczenie regresowe). Warto też zastrzec, że influencer jest zobowiązany do usunięcia publikacji i opublikowania jej ponownie z prawidłowym oznaczeniem na swój koszt.

4. Czy influencer może udostępnić materiały (np. surowe zdjęcia) podwykonawcy (fotografowi, montażyście) bez zgody marki?

Nie, chyba że umowa na to zezwala. Zazwyczaj umowa przewiduje, że influencer nie może angażować podwykonawców bez pisemnej zgody Zamawiającego. Jeśli zgoda zostanie udzielona, influencer musi zobowiązać podwykonawcę do zachowania poufności i przeniesienia praw autorskich na Zamawiającego. W przeciwnym razie, to podwykonawca (a nie marka) może być właścicielem praw do zdjęć, co grozi pozwem o naruszenie praw autorskich.

5. Jak długo marka może wykorzystywać materiały z kampanii po jej zakończeniu?

To zależy od umowy. Standardem jest bezterminowa licencja lub przeniesienie praw autorskich – wtedy marka może wykorzystywać materiały w nieskończoność. Jeśli umowa przewiduje licencję czasową (np. na 12 miesięcy), to po jej upływie marka musi zaprzestać używania zdjęć/filmów. Dlatego zawsze zalecamy przeniesienie praw autorskich (lub licencję bezterminową), aby uniknąć problemów w przyszłości. Pamiętajcie, że przeniesienie praw autorskich wymaga formy pisemnej (art. 53 pr.aut.).

Przeczytaj także: