Umowa zlecenie a emerytura 2025/2026 – czy i kiedy zlecenie wlicza się do stażu pracy?

Czy lata spędzone na umowie zlecenia, z których odprowadzałeś składki, przepadną bezpowrotnie przy ustalaniu prawa do emerytury? To pytanie przez lata spędzało sen z powiek milionom Polaków, którzy pracowali w oparciu o umowy cywilnoprawne. Przez długi czas odpowiedź była druzgocąca – tak, okresy pracy na zleceniu nie wliczały się do stażu pracy wymaganego do uzyskania minimalnej emerytury. Na szczęście, od początku 2026 roku sytuacja uległa fundamentalnej zmianie. W tym artykule – napisanym z perspektywy eksperta prawa ubezpieczeń społecznych – wyjaśniamy, czy i na jakich zasadach umowa zlecenie wlicza się do emerytury w 2025 i 2026 roku, jakie składki są odprowadzane, jak udokumentować okresy pracy na zleceniu oraz jakie zmiany przynoszą nowe przepisy.

Czy umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy emerytalnego?

Podstawowe zasady wliczania umowy zlecenia do stażu pracy

Do końca 2025 roku odpowiedź na to pytanie była negatywna. Okresy wykonywania umowy zlecenia nie były zaliczane do stażu pracy wymaganego do nabycia uprawnień emerytalnych. Sytuacja zmieniła się diametralnie od 1 stycznia 2026 roku. Zgodnie z ustawą z dnia 24 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2025.1500), okresy opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy zlecenia są wliczane do stażu pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS). Oznacza to, że od 1 stycznia 2026 r. każda umowa zlecenia, od której opłacono składki emerytalne i rentowe, podlega zaliczeniu do stażu składkowego.

Nowelizacja wprowadziła jednocześnie okres przejściowy: za okresy przed 1 stycznia 2026 r. umowa zlecenia nie wlicza się do stażu pracy uprawniającego do emerytury (chyba że dotyczyła szczególnych przypadków, np. zlecenia dla własnego pracownika). Zatem osoby, które przez lata pracowały na zleceniu, nie mogą liczyć na zaliczenie tych okresów sprzed 2026 r. Jednak każdy miesiąc od stycznia 2026 r. wlicza się już w pełni.

Kiedy zlecenie wlicza się do stażu – warunki odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne

Aby okres wykonywania umowy zlecenia został zaliczony do stażu emerytalnego, muszą zostać spełnione dwa warunki:

• Obowiązkowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne – umowa zlecenia podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu) i zdrowotnemu, chyba że zleceniobiorca jest uczniem lub studentem do 26. roku życia (wtedy nie podlega ubezpieczeniom społecznym, a tylko zdrowotnemu, jeśli przychód przekracza 2 000 zł miesięcznie) lub pobiera emeryturę/rentę (wtedy podlega tylko zdrowotnemu).
• Faktyczne opłacenie składek – składki muszą zostać odprowadzone przez zleceniodawcę. Jeśli zleceniodawca nie dopełnił tego obowiązku, ZUS nie zaliczy okresu.

W praktyce oznacza to, że każda umowa zlecenia, od której odprowadzono składki, będzie wliczana do stażu emerytalnego. Wyjątkiem są umowy z osobami pobierającymi emeryturę lub rentę – wtedy składki społeczne nie są odprowadzane, a więc okres nie wlicza się.

Różnice między umową zlecenia a umową o pracę w kontekście prawa do emerytury

Podstawowa różnica między umową zlecenia a umową o pracę polega na tym, że w umowie o pracę każdy okres zatrudnienia (odprowadzania składek) wlicza się do stażu emerytalnego – zarówno przed, jak i po 2026 r. W umowie zlecenia – tylko okresy od 1 stycznia 2026 r. Ponadto, w umowie o pracę podstawą wymiaru składek jest pełne wynagrodzenie; w umowie zlecenia – wynagrodzenie określone w umowie, ale od 1 stycznia 2026 r. minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł brutto od 1 stycznia 2026 r.). Oznacza to, że nawet jeśli zleceniobiorca zarabia mniej, składki i tak są naliczane od 4 806 zł, co wpływa na wyższą przyszłą emeryturę.

Jak umowa zlecenia wpływa na prawo do emerytury i jej wysokość?

Okresy opłacania składki emerytalnej na podstawie umowy zlecenia

Składka emerytalna na umowie zlecenia wynosi 19,52% podstawy wymiaru (9,76% finansowane przez zleceniodawcę, 9,76% potrącane zleceniobiorcy). Okresy opłacania tej składki są okresami składkowymi w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Oznacza to, że:

• zliczają się do wymaganego stażu (obecnie 20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn, aby uzyskać minimalną emeryturę z powszechnego wieku emerytalnego – 60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni, z możliwością wcześniejszej emerytury dla urodzonych przed 1949 r. i dla nauczycieli itp.),
• wpływają na wysokość emerytury (im więcej składek, tym wyższa emerytura).

Każdy miesiąc wykonywania umowy zlecenia od 1 stycznia 2026 r. (pod warunkiem odprowadzenia składek) wlicza się w pełni do stażu składkowego.

Ustalenie wysokości emerytury przy pracy na umowie zlecenia

Wysokość emerytury zależy od:

• kwoty składek emerytalnych – zgromadzonych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS,
• okresu składkowego i nieskładkowego – im dłuższy staż, tym wyższa emerytura (poprzez tzw. część socjalną).

Składki z umowy zlecenia (od 2026 r.) zasilają konto ubezpieczonego tak samo, jak składki z umowy o pracę. Zatem praca na zleceniu po 2026 r. będzie miała identyczny wpływ na wysokość emerytury jak etat – pod warunkiem że podstawa wymiaru składek jest taka sama. Jeśli zleceniobiorca zarabia minimalne wynagrodzenie (4 806 zł brutto), jego składki są takie same, jak pracownika na etacie za minimalną krajową.

Składki emerytalne a prawo do emerytury – ile lat liczy się do stażu składkowego

Aby uzyskać prawo do emerytury (bez względu na wiek, w ramach powszechnego wieku emerytalnego), nie ma wymaganego minimalnego stażu – wystarczy udokumentowanie jakiegokolwiek okresu składkowego (choćby jednego dnia). Jednak aby otrzymać emeryturę minimalną (gwarantowaną przez państwo), konieczne jest posiadanie co najmniej 20 lat stażu dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (okresów składkowych i nieskładkowych). Przy krótszym stażu ZUS oblicza emeryturę tylko ze zgromadzonych składek, która może być bardzo niska. Dlatego każdy miesiąc pracy na zleceniu od 2026 r. przybliża do osiągnięcia wymaganego stażu.

Nowe przepisy 2025/2026 – zmiany dotyczące stażu pracy na umowie zlecenia

Co zmieni się od 1 stycznia 2026 r w obliczaniu stażu pracy?

Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie trzy kluczowe zmiany:

1. Umowa zlecenia wlicza się do stażu emerytalnego – okresy opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy zlecenia są okresami składkowymi w rozumieniu ustawy emerytalnej.
2. Minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – od 1 stycznia 2026 r. dla wszystkich tytułów (w tym umowy zlecenia) minimalna podstawa wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł brutto).
3. Jednolite zasady oskładkowania – zrównanie zasad oskładkowania umów zlecenia z umowami o pracę (z wyjątkiem uczniów i studentów do 26. roku życia).

Oznacza to, że od 2026 r. umowa zlecenia jest traktowana na równi z etatem dla celów emerytalnych.

Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną – jak nowe przepisy wpływają na ZUS

Nowe przepisy nie zmieniają charakteru umowy zlecenia – wciąż jest to umowa cywilnoprawna (nie podlega Kodeksowi pracy). Jednak dla celów ubezpieczeń społecznych i emerytalnych została zrównana z umową o pracę. ZUS od 2026 r. traktuje okresy zlecenia jako okresy składkowe, a składki są naliczane od minimalnej podstawy (4 806 zł) lub od faktycznego przychodu, jeśli jest wyższy. Dla ZUS oznacza to wyższe wpływy ze składek, ale też większe zobowiązania przyszłe (wyższe emerytury).

Zmiany dotyczące stażu pracy i składek ZUS w 2026 rokiem

Zmiany te mają charakter prospektywny – dotyczą tylko okresów od 1 stycznia 2026 r. Okresy sprzed tej daty nie podlegają zaliczeniu. Osoby, które przez lata pracowały na zleceniu, nie mogą żądać zaliczenia tych lat do stażu. To główny mankament nowelizacji – nie obejmuje ona przeszłości.

Umowa zlecenie wlicza się do emerytury – pytania o umowę zlecenie i staż

Czy wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia liczy się do emerytury?

Tak, od 1 stycznia 2026 r. – każdy miesiąc wykonywania umowy zlecenia, od której odprowadzono składki, wlicza się do stażu emerytalnego. Przed 2026 r. – nie.

Jakie okresy pracy na umowie zlecenia wliczać się do stażu pracy?

Wliczają się okresy, za które składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe) zostały faktycznie odprowadzone. Nie wliczają się okresy, gdy zleceniobiorca był uczniem/studentem do 26. roku życia i nie podlegał ubezpieczeniom społecznym, oraz gdy zleceniobiorca pobierał emeryturę/rentę i nie podlegał ubezpieczeniom społecznym.

Staż pracy uprawniający do emerytury – jak liczyć lata pracy na zleceniu

Lata pracy na zleceniu po 2026 r. sumuje się z latami pracy na etacie, działalności gospodarczej, okresami pobierania zasiłku chorobowego itp. Aby otrzymać minimalną emeryturę, kobieta musi mieć 20 lat stażu, mężczyzna 25 lat. Każdy miesiąc zlecenia od 2026 r. przybliża do tego celu.

Umowa zlecenie a inne formy zatrudnienia – porównanie dla celów emerytalnych

Umowa zlecenie vs umowa o dzieło – różnice w składkach na ubezpieczenie emerytalne

Umowa o dzieło (utwór) co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym, chyba że jest zawierana z własnym pracownikiem. Oznacza to, że okresy wykonywania umowy o dzieło nie wliczają się do stażu emerytalnego ani przed, ani po 2026 r. Jedynie jeśli umowa o dzieło jest zawarta z przedsiębiorcą (płatnikiem składek) i podlega oskładkowaniu, może być wliczana. Umowa zlecenie (od 2026 r.) – tak. Zdecydowanie korzystniejsza dla celów emerytalnych jest umowa zlecenia.

Stosunek pracy według kodeksu pracy a umowa cywilnoprawna

Stosunek pracy (umowa o pracę) zawsze wlicza się do stażu emerytalnego, niezależnie od okresu. Umowa zlecenia – tylko od 2026 r. Ponadto, przy umowie o pracę składki są naliczane od pełnego wynagrodzenia, a przy umowie zlecenia – od minimalnej podstawy (4 806 zł) lub od faktycznego przychodu, jeśli wyższy. W praktyce, aby uzyskać wysoką emeryturę, lepiej pracować na etacie lub na zleceniu z wysokim wynagrodzeniem (powyżej 4 806 zł).

Czas pracy i składki społeczne na różnych umowach na rynku pracy

Umowa o pracę, zlecenie, o dzieło, samozatrudnienie – każda forma ma inne zasady oskładkowania. Dla celów emerytalnych najkorzystniejsza jest umowa o pracę (pełne składki, pełne wliczanie do stażu). Umowa zlecenie od 2026 r. jest drugim w kolejności najlepszym rozwiązaniem. Umowa o dzieło – najgorsza (brak składek).

Praktyczne aspekty odprowadzania składek emerytalnych na umowie zlecenia

Jak odprowadzać składki na ubezpieczenie emerytalne przy zleceniu?

Zleceniodawca (płatnik składek) ma obowiązek zgłosić zleceniobiorcę do ZUS na formularzu ZUA (lub ZZA) i opłacać składki miesięcznie. Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalna, rentowa, wypadkowa) oraz zdrowotna. Minimalna podstawa wymiaru składek od 1 stycznia 2026 r. to 4 806 zł. Jeśli wynagrodzenie zleceniobiorcy jest niższe, składki i tak są naliczane od tej kwoty (z zastrzeżeniem wyjątków – uczniowie/studenci do 26. roku życia, emeryci/renciści).

Okresy składkowych dających prawo do emerytury – co musisz wiedzieć

Okresy składkowe to okresy opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Do okresów składkowych wlicza się również okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, świadczenia rehabilitacyjnego, a także okresy służby wojskowej (jako okresy nieskładkowe). Umowa zlecenia od 2026 r. generuje okresy składkowe.

Wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia a prawa pracy i polityki społecznej

Umowa zlecenia nie daje uprawnień pracowniczych (urlop, ochrona przed wypowiedzeniem, L4). Jednak od 2026 r. daje już uprawnienia emerytalne. To krok w kierunku wyrównywania szans wszystkich form zatrudnienia, choć wciąż daleki od ideału.

Podsumowanie: Od 1 stycznia 2026 r. umowa zlecenia wlicza się do stażu pracy emerytalnego, pod warunkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. To rewolucyjna zmiana, która zrównuje (dla celów emerytalnych) zlecenie z etatem. Niestety, zmiana nie działa wstecz – okresy sprzed 2026 r. pozostają niezaliczone. Jeśli pracują Państwo na zleceniu, upewnijcie się, że zleceniodawca odprowadza składki. Pamiętajcie też o minimalnej podstawie wymiaru składek (4 806 zł od 2026 r.). Dla osób, które przez lata pracowały na zleceniu, zmiana jest korzystna głównie na przyszłość. Jeśli macie wątpliwości co do swoich okresów składkowych, zamówcie w ZUS-ie raport indywidualnego konta ubezpieczonego.